Dieta ubogoresztkowa to sposób odżywiania, który polega na ograniczeniu lub wyeliminowaniu z jadłospisu produktów bogatych w błonnik pokarmowy. Jest to dieta zalecana w niektórych stanach chorobowych, takich jak zapalenie jelita grubego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna czy zespół jelita drażliwego (IBS). Dieta ubogoresztkowa ma na celu zmniejszenie objętości i częstości stolca, oszczędzanie przewodu pokarmowego, zmniejszenie podrażnienia błony śluzowej jelit i ułatwienie trawienia. Jakie są zasady, efekty i przykładowy jadłospis diety ubogoresztkowej? O tym dowiesz się z tego artykułu.
Spis treści
Błonnik pokarmowy – co warto wiedzieć o tym składniku odżywczym?
Błonnik pokarmowy to część roślin, która nie jest trawiona ani wchłaniana w przewodzie pokarmowym człowieka. Błonnik dzieli się na dwa podstawowe rodzaje: rozpuszczalny i nierozpuszczalny. Błonnik rozpuszczalny tworzy w przewodzie pokarmowym żelopodobną masę, która wiąże wodę, cholesterol i cukier. Błonnik nierozpuszczalny natomiast pobudza perystaltykę jelit i zwiększa objętość stolca.
W warunkach fizjologicznych błonnik pokarmowy ma wiele korzystnych właściwości dla zdrowia, takich jak obniżanie poziomu cholesterolu i cukru we krwi, zapobieganie zaparciom, regulowanie apetytu, wspomaganie mikroflory jelitowej czy ochrona przed niektórymi nowotworami. Głównymi źródłami błonnika są produkty roślinne, takie jak surowe warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona, orzechy oraz rośliny strączkowe.
Na czym polega dieta ubogoresztkowa?
Dieta ubogoresztkowa (nazywana również dietą bezbłonnikową lub niskobłonnikową) to sposób odżywiania, który polega na ograniczeniu dziennej podaży błonnika zazwyczaj do poniżej 10–15 g na dobę. Dieta ta ma na celu zmniejszenie objętości i częstości stolca, odciążenie przewodu pokarmowego, zmniejszenie podrażnienia błony śluzowej jelit i ułatwienie trawienia.
Dieta ubogoresztkowa jest zalecana w stanach zaostrzenia chorób jelit, takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, stany zapalne żołądka czy infekcje przewodu pokarmowego. Dieta ta jest stosowana również w okresie rekonwalescencji po operacjach chirurgicznych oraz jako przygotowanie do badań endoskopowych (np. kolonoskopii).
Stosowanie diety ubogoresztkowej – najważniejsze zasady
Dieta ubogoresztkowa powinna być stosowana pod nadzorem lekarza lub dietetyka, ponieważ długotrwałe ograniczanie błonnika może prowadzić do niedoborów witamin, minerałów i innych składników odżywczych. Dieta ta powinna być stosowana przez określony czas i stopniowo rozszerzana po ustąpieniu objawów chorobowych. Oto najważniejsze zasady diety ubogoresztkowej:
Spożywać produkty o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, takie jak białe pieczywo, ryż biały, makaron pszenny, kasza manna, chude mięso, ryby, jajka, twaróg, jogurt naturalny, masło, olej, dżem bezpestkowy, miód, herbata, woda mineralna niegazowana.
Unikać produktów o wysokiej zawartości błonnika pokarmowego, takich jak pełnoziarniste produkty zbożowe, otręby, nasiona, orzechy, rośliny strączkowe, surowe warzywa i owoce ze skórką i pestkami, owoce suszone, napoje gazowane.
Stosować odpowiednią obróbkę termiczną: potrawy należy gotować w wodzie, na parze, dusić bez wcześniejszego obsmażania lub piec w folii. Warzywa i owoce najlepiej podawać w formie gotowanej, przetartej lub jako purée.
Spożywać małe i częste posiłki (5–6 posiłków dziennie) o stałych porach, bez doprowadzania do uczucia przejedzenia.
Pić około 1,5–2 litrów płynów dziennie, najlepiej wody mineralnej niegazowanej lub słabych naparów ziołowych.
Unikać alkoholu, ostrych przypraw, mocnej kawy i potraw smażonych na głębokim tłuszczu.
Dieta przy dolegliwościach ze strony układu pokarmowego – o tym warto pamiętać
Dieta ubogoresztkowa jest ważnym elementem wspomagającym leczenie chorób układu pokarmowego. Nie jest to jednak dieta uniwersalna i nie zastępuje leczenia farmakologicznego. Jej głównym zadaniem jest oszczędzanie zmienionej chorobowo błony śluzowej jelit i ułatwienie wchłaniania składników odżywczych.
Wprowadzenie diety ubogoresztkowej powinno być rozważne i oparte na konsultacji ze specjalistą. Dieta musi być dostosowana do indywidualnych potrzeb, tolerancji pacjenta oraz stadium choroby. Dieta ta nie jest odpowiednia dla osób zdrowych. Z uwagi na wykluczenie wielu grup produktów, przed jej rozpoczęciem należy skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem. Odpowiednie prowadzenie diety ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia, poprawy komfortu trawiennego i ogólnego samopoczucia pacjenta.
Dieta ubogoresztkowa – przykładowy jadłospis przedszkole
Oto propozycja diety ubogoresztkowej dla malucha w wieku przedszkolnym. Jest to menu ograniczające błonnik, pomocne przy chwilowych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych lub zalecane przez pediatrę. Poniższy jadłospis stanowi przykład na jeden dzień i można go modyfikować zgodnie z tolerancją dziecka.
Śniadanie: Kanapka z czerstwego białego pieczywa z masłem i gładkim dżemem truskawkowym (bez pestek), lekki jogurt naturalny.
Drugie śniadanie: Dojrzały banan lub mus jabłkowy z gotowanych jabłek bez skórki.
Obiad: Delikatny rosół z drobiu z drobnym makaronem pszennym, pulpecik z indyka, biały ryż oraz marchewka gotowana na parze i przetarta na purée.
Podwieczorek: Kasza manna ugotowana na mleku z odrobiną masła i miodem.
Kolacja: Delikatny omlet z samych białek lub całego jajka z dodatkiem chudego twarogu, słaba herbata rumiankowa.
Szukasz wygodnego rozwiązania i zbilansowanych posiłków dostosowanych do wymagań Twojego układu pokarmowego? [Sprawdź ofertę cateringu Better Life] i wybierz dietę pudełkową dopasowaną do Twojego zdrowia!
[Sprawdź ofertę cateringu Better Life]
